Krótko o historii modelarstwa kolejowego.

Modelarstwo kolejowe sięga początków istnienia historii kolejnictwa. Pierwsze kolejki zabawki pojawiły się w połowie dziewiętnastego wieku. Były to modele kolejek wykonane z drewna i metalu, które ciągnęło się na sznurku.

Modele kolejek z własnym napędem na szynach zaczęła produkować niemiecka fabryka zabawek MARKLIN. Firma Teodora Marklina pierwszy modele pociągu zaprezentowała   w 1891 roku. . Modele tych kolejek wykonywano w skali 0 – zero: 1:45 lub 1:43,5 . MARKLIN jako pierwszy zaczął również produkować elementy do budowy makiety np. budynki. Model kolejki z zasilaniem elektrycznym po raz pierwszy zastosował angielski inżynier A.R Wackley w roku 1927.

W roku 1923 firma Stephana Binga ustanowiła nową skalę 1:87 zwaną H0 – halb null – połowa zero - połowa pierwszej stosowanej skali 0. Ta właśnie skala po II wojnie światowej stała się wiodącą w produkcji modeli kolejek.

Skala TT - table top – pasuje na stole lub table train - kolej na stole - została opracowana w Stanach Zjednoczonych 1940-41 roku przez inżyniera Harald L. Joyce. Po raz pierwszy w Europie skalę TT zaprezentowała w 1949 roku   na Targach w Hanowerze spółka Rokal – do połowy lat 70-tych główny producent modeli TT w Europie Zachodniej. Firma Rokal rozpowszechniła modele kolejek elektrycznych w skali TT i do połowy lat 70-tych Rokal był głównym producentem seryjnych modeli TT-ki w Europie Zachodniej. W Niemczech Wschodnich  w roku 1957 na Targach Lipskich modele kolejek w skali TT prezentuje firma Zeuke & Wegwerth. Później modele kolejek w skali TT włączają do produkcji inne firmy.

Historia skali N w modelarstwie kolejowym jest bardziej zawiła. Pierwszy modele o rozstawie 9mm stworzyli już w 1912 roku bracia Bing. W roku 1959 pojawia się na rynku modeli kolejek Minitrix w skali 1:180, ale bez torowiska.  W roku 1960 roku na Targach Zabawek w Norymberdze zaprezentowano elektryczny model kolejki w skali 1:200 Arnold 200 . Rozstaw kół 9mm był podstawą do określenia skali N – neun – dziewięć. Firma Arnold w roku 1962 ostatecznie przyjmuje dla N skalę 1:160 i rozpoczyna produkcję kolejki Arnold Rapido, która zapoczątkowuje seryjną produkcję modeli kolejek w skali N. Skala N – 1:160 początkowo wyśmiewana przez modelarzy kolejowych szybko się rozpowszechniła.

Skala Z – 1:220 została przedstawiona przez firmę Marklin w roku 1972 modelem „Mini Club” i do 2007 roku była najmniejszą skalą w modelarstwie kolejowym. Nowatorski projekt modelu kolejki elektrycznej w skali 1:450 o rozstawie 3mm przedstawiła w 2008 roku na Targach w Norymberdze japońska firma KK Eishindo.

Pierwszy klub modelarzy kolejowych powstał w 1925 roku Hamburg. Chyba nie jest przypadkiem, że największa makieta kolejowa na Świecie – Miniatur Wunderland – znajduje się właśnie w Hamburgu.

Więcej informacji na temat modelarstwa kolejowego będziemy zamieszczać na naszym blogu.

Epoki - daty umowne:

I   – 1920-1925

II  – 1925-1945

III – 1945-1970

IV – 1970-1985

V  – po 1985

Skale stosowane w modelarstwie kolejowym:

najpopularniejsze:

H0 – 1:87

TT – 1:120

N   – 1:160

  rzadkie:

0 – 1:45 , 1:43,5 – pierwsza skala modelarska

Z – 1:220

S – 1:64

1 – 1:32

G –1:22,5  kolejka ogrodowa. Lokomotywy parowe w tej skali często są napędzane jak oryginał silnikami parowymi. Czołowi producenci LGB firma niemiecka, PIKO firma niemiecka i Aristo-Craft amerykańska.  

Czołowe firmy produkcyjne modelarstwa kolejowego:

Marklin – firma założona w 1859 przez Teodora Marklina. Pierwszy producent modeli kolejowych. W lutym 2009 firma ogłosiła upadłość i na trwa obecnie postępowanie upadłościowe.

ROCO – austriacki producent, firmę założył w 1960 roku Heine Roussler – obecnie Modelleisenbahn GmbH.

Fleischmann – założyciel firmy (1887 rok) Jean Fleischmann był grafikiem. Firma słynęła z produkcji nowatorskich w owym czasie zabawek mechanicznych, magnetycznych z przede wszystkim modeli pływających. Produkcję modeli kolejek Fleischmann rozpoczął po II wojnie światowej. Obecnie wiodąca firma na rynku Europy Zachodniej Modele są odzwierciedleniem rzeczywistości, doskonałe technicznie i finezyjne.

Tillig – obecnie wiodący niemiecki producent modeli kolejek w skali  TT.

Trix – niemiecka firma, jeden   z najstarszych producentów w branży modelarstwa kolejowego.

PIKO – powstała w 1949 roku firma z Niemiec Wschodnich. Wiodąca produkcja: PIKO Hobby – lokomotywy, wagony, zestawy kolejek elektryczny dla dzieci. W ofercie firmy również kolejki dla modelarzy seria PIKO Classic.

Liliput – powstała 1947 roku firma austryjacka wykupiona przez amerykański Bachmann, który przeniósł produkcję do Hongkongu. Specjalnością firmy zawsze były rzadkie modele  jak BBO 214.

Brawa   - niemiecka firma rodzinna. Modele doskonałe technicznie, dokładne i unikatowe. Wysoka jakość materiałów. Firma nie produkuje zestawów startowych.

Kato – największy japoński producent kolejek, założona w 1957 roku produkująca przede wszystkim modele kolei japońskich i inne unikaty. Jeden z pierwszych producentów modeli w skali N.

Auhagen - powstała w 1919 roku jako fabryka tektury, produkcję do elementów do makiet kolejowych rozpoczęła w latach 50tych. W ofercie budowle, budynki i inne akcesoria do budowy makiety.

Brekina - modele samochodów, modele pojazdów.

Busch -  modele samochodów, modele pojazdów i pozostałe akcesoria do budowy makiety.

Faller - budynki, budowle, figurki i inne akcesoria do budowy makiety.

Herpa - modele pojazdów, modele samochodów.

Kibri – istniejąca od 1895 roku firma produkuje modele pojazdów, modele samochodów osobowych, ciężarowych i sprzętu budowlanego. W ofercie modele gotowe i modele do składania.

Noch – firmę założył w 1911 roku Oswlad Noch i  do dziś należy do rodziny Noch. Produkuje figurki i inne akcesoria do budowy makiety.

Viessmann -  sygnalizacja, oświetlenie i trakcje elektryczne. Jest też jedynym producentem figurek ruchomych.

Wiking - powstałą 1930 roku firmę założył Friedrich Peltzer  zm. 1981 r. Pierwszy modele samochodu w skali 1:100 przedstawili w 1947- w ofercie modele samochodów, modele pojazdów.